در این مطلب، فهرستی از باکتریهای مفید خاک به همراه برخی از ویژگیهای آنها، شامل نقش، زیستگاه، کاربردها و مثالهایی از هرکدام ارائه شده است.
آزوسپیریلوم (Azospirillum)
- نقش: تثبیت نیتروژن در خاک
- محل زندگی: ریشه گیاهان
- کاربرد: بهبود رشد گیاه و افزایش حاصلخیزی خاک
- مثالها: Azospirillum brasilense و Azospirillum lipoferum
رایزوبیوم (Rhizobium)
- نقش: تشکیل گرههای نیتروژنی در ریشه گیاهان لگوم (پهلوان)
- محل زندگی: ریشه گیاهان لگوم
- کاربرد: افزایش تأمین نیتروژن برای گیاهان
- مثالها: Rhizobium leguminosarum و Rhizobium etli
باکتریهای تجزیهکننده (Decomposers)
- مثالها: باکتریهای جنس Bacillus و Pseudomonas
- نقش: تجزیه مواد آلی و بازگرداندن عناصر مغذی به خاک
- کاربرد: بهبود ساختار خاک و افزایش حاصلخیزی
- مثالها: Bacillus thuringiensis و Pseudomonas putida
باکتریهای پروبیوتیک خاک (Probiotic bacteria)
- نقش: تقویت سیستم ایمنی گیاهان
- کاربرد: کمک به مقاومت در برابر بیماریها و آفات
- مثالها: Lactobacillus plantarum و Lactobacillus casei
باکتریهای آنتاگونیست (Antagonistic bacteria)
- مثالها: Bacillus subtilis
- نقش: کنترل بیماریهای گیاهی
- کاربرد: تولید متابولیتهای ضد میکروبی برای جلوگیری از رشد پاتوژنها
- مثالها: Bacillus cereus و Pseudomonas fluorescens
باکتریهای حلکننده فسفر (Phosphate-solubilizing bacteria)
- مثالها: Pseudomonas و Bacillus
- نقش: آزادسازی فسفر قابل جذب برای گیاهان
- کاربرد: افزایش مقدار فسفر در دسترس خاک
- مثالها: Pseudomonas fluorescens و Bacillus megaterium
باکتریهای تولیدکننده هوموس (Humus-producing bacteria)
- نقش: تبدیل مواد آلی به هوموس
- کاربرد: بهبود کیفیت خاک و حفظ رطوبت
- مثالها: Actinobacteria (جنسهای مختلف) و Nocardia
باکتریهای متیلوتروف (Methylotrophs)
- نقش: تجزیه ترکیبات کربن ساده
- کاربرد: بهبود چرخه کربن در خاک
- مثالها: Methylobacterium extorquens و Methylophilus methylotrophus
منبع: انجمن علوم خاک دانشگاەهای ایران